ตำบลสวัสดิการถ้วนหน้า คืออะไร?

สวัสดิการถ้วนหน้าอาจกล่าวได้ว่าปัจจุบัน องค์กรพัฒนาหลายองค์กรทั่วโลก ต่างให้ความสำคัญและถือว่า “สวัสดิการพื้นฐาน” ถือว่าเป็น “สิทธิ์” (right) ของประชาชนทุกคน ในสังคม โดยในหลายประเทศได้มีการจัดสวัสดิการให้กับประชาชนโดยใช้แนวคิดรัฐสวัสดิการ (Welfare state) สำหรับประเทศไทยในช่วงปฏิรูปการปกครองในปี 2550 นโยบายสวัสดิการสังคมจะเป็นไปในแนวคิดแบบ “พหุลักษณ์” และเป็นสวัสดิการแบบผสมที่ทุกฝ่ายต้องเข้ามามีส่วนร่วม ในการจัดสวัสดิการสังคม นอกจากนี้ ยังพบว่าประเทศไทยมีสวัสดิการขั้นพื้นฐานหลายอย่าง ที่มีลักษณะถ้วนหน้าแล้ว ยกตัวอย่างเช่น การรักษาพยาบาล การศึกษาภาคบังคับ การจ่ายเบี้ยยังชีพสำหรับคนพิการ ผู้สูงอายุ และผู้ป่วยโรคเอดส์ เป็นต้น ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายในการจัดสวัสดิการถ้วนหน้าให้กับคนไทยทุกคนภายในปี 2560 โดยยึดตามองค์ประกอบของระบบสวัสดิการสังคม หรือ 4 เสาสวัสดิการ คือ

1) การให้บริการสังคม (Social service) ซึ่งหมายถึงการที่รัฐให้บริการขั้นพื้นฐานกับประชาชนทุกคน

2) ระบบประกันสังคม (Social insurance) ซึ่งเป็นระบบ ที่ช่วยดูแลผู้ที่สามารถสร้างหลักประกันในการดำรงชีวิตได้ด้วยตนเอง

3) ระบบการช่วยเหลือทางสังคม (Social assistance) เป็นระบบที่มุ่งดูแลกลุ่มเป้าหมายที่เป็นผู้ด้อยโอกาสทางสังคม เป็นลักษณะสวัสดิการแบบเก็บตก

และ 4) ระบบการส่งเสริมสนับสนุนหุ้นส่วนทางสังคม (Partnership) เป็นการบริหารจัดการเพิ่มเติมเพื่อให้ระบบสวัสดิการสังคมทำงานได้ดียิ่งขึ้น

จังหวัดกำแพงเพชร มีพื้นที่ทั้งสิ้น 8,607.490 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 11 อำเภอ 78 ตำบล 823 หมู่บ้าน ปัจจุบันมีประชากรทั้งสิ้น 257,682 ครัวเรือน 728,532 คน แยกเป็นชาย 361,497 คน และหญิง 367,035 คน เมื่อพิจารณาตามช่วงอายุ พบว่า
มีประชากร ที่อยู่ในวัยทำงานมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 51.73 รองลงมาคือวัยเด็กคิดเป็นร้อยละ 21.85 และผู้สูงอายุ คิดเป็นร้อยละ 15.10 และน้อยที่สุดคือเยาวชน คิดเป็นร้อยละ 11.32 และจากผล การสำรวจและการประมวลผลผ่านระบบสารสนเทศด้านสังคม (SIS : Social Information System) ในประเด็นเร่งด่วนทางสังคมระดับท้องถิ่นพบว่ามีจำนวนเด็กที่ประสบปัญหาทางสังคม 4,614 ราย และในจำนวนนี้พบว่าเป็นเด็กที่ขาดการอุปการะเลี้ยงดู จำนวน ๒๕๔ ราย ประเด็นครอบครัว พบว่ามีครอบครัวที่ประสบปัญหาทั้งสิ้น 1,222 ครอบครัวและในจำนวนนี้พบว่าเป็นครอบครัวหย่าร้าง จำนวน 801 ครอบครัว หรือร้อยละ ของคู่สมรส ในประเด็นผู้สูงอายุ พบว่ามีผู้สูงอายุที่ประสบปัญหา จำนวน 2,144 ราย โดยเป็นผู้สูงอายุที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้และสมควรได้รับความช่วยเหลือ จำนวน 468 ราย ในประเด็นคนพิการ พบข้อมูลคนพิการที่ถูกทอดทิ้ง จำนวน 43 ราย ในประเด็นครัวเรือนที่ประสบปัญหาความรุนแรงต่อเด็ก สตรี ผู้สูงอายุและคนพิการ พบว่ามีจำนวน 22 ครัวเรือน และในประเด็นครัวเรือนที่มีสภาพที่อยู่อาศัยไม่มั่นคงถาวรมีจำนวน 4,040 หลังคาเรือน และสมควรได้รับการช่วยเหลือ จำนวน 1,016 ราย จากข้อมูลดังกล่าวชี้ให้เห็นว่าจังหวัดกำแพงเพชร มีผู้ประสบปัญหาสังคมที่ต้องการได้รับการจัดสวัสดิการสังคมที่เหมาะสมจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้องอยู่เป็นจำนวนมาก
ทั้งนี้ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ได้มีการจัดทำแผนยุทธศาสตร์กระทรวงฯ พ.ศ.2560 – 2564 และกำหนดวิสัยทัศน์ คือ “เป็นองค์กรหลักในการขับเคลื่อน การพัฒนาคนและสังคมเพื่อความเป็นอยู่ดีมีสุขอย่างยั่งยืน” โดยกำหนดพันธกิจหลัก 4 ด้าน ประกอบไปด้วย

1) พัฒนาคนและสังคมให้มีคุณภาพเต็มตามศักยภาพและมีภูมิคุ้มกัน ต่อการเปลี่ยนแปลง

2) สร้างเสริมเครือข่ายจากทุกภาคส่วนในการมีส่วนร่วมพัฒนาสังคม

3) พัฒนาองค์ความรู้ ขีดความสามารถ และระบบการบริหารจัดการด้านการพัฒนาสังคม

4) จัดระบบสวัสดิการที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทยเพื่อให้ประชาชนมีหลักประกัน และมีความมั่นคงในชีวิต สอดคล้องกับพระราชบัญญัติส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคม พ.ศ.2546 ที่ได้กำหนดสวัสดิการขั้นพื้นฐานไว้ 7 ประการ คือ

1) สุขภาพอนามัย

2) การศึกษา

3) ที่อยู่อาศัย

4) การมีงานทำการมีรายได้

5) กระบวนการยุติธรรม

6) บริการทางสังคม และ

7) นันทนาการ

โดยมอบหมายให้สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดเป็นหน่วยงานหลักเพื่อแปลงนโยบายไปสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่ ในการพัฒนากลุ่มประชากรเป้าหมาย คือ เด็ก สตรี ผู้สูงอายุ คนพิการ ผู้ประสบปัญหาทางสังคม ตลอดทุกช่วงวัยให้มีคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น พร้อมกับการพัฒนาเครือข่ายภาคประชาชน ภาคเอกชน อาสาสมัครให้มีความเข้มแข็งและเข้ามามีส่วนร่วมในการเป็นภาคีในการขับเคลื่อนนโยบายดังกล่าว โดยในปีงบประมาณ 2559 สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดกำแพงเพชร ได้รับงบประมาณสนับสนุนในการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตประชากรเป้าหมายทั้งสิ้น 23,544,824 บาท ซึ่งงบประมาณส่วนใหญ่จะเป็นงบประมาณที่นำส่งผลผลิตตามภารกิจของแต่ละกรมหรือกองทุน (Function) แต่ในทางปฏิบัติระดับพื้นที่ หัวใจสำคัญคือการบูรณาการทุกภาคส่วนเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมผ่านกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันอย่างแท้จริง เพื่อนำไปสู่การจัดบริการสวัสดิการสังคมที่เหมาะสมและสอดคล้องกับความต้องการของประชาการเป้าหมาย มีภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องทั้งหน่วยงานภาครัฐ ส่วนท้องถิ่น และท้องที่ ตลอดจนภาคเอกชน ภาคประชาสังคมและกลุ่มเป้าหมาย ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการกำหนดกลุ่มเป้าหมาย กำหนดประเด็นในการพัฒนาสอดคล้องกับความต้องการตามบริบทของพื้นที่ ให้เกิดเป็นรูปแบบของสวัสดิการสังคมที่เข้มแข็งและยั่งยืน
สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดกำแพงเพชร จึงจัดทำโครงการ “ส่งเสริมการขับเคลื่อนสวัสดิการสังคมถ้วนหน้าจังหวัดกำแพงเพชร” ขึ้นเพื่อสร้างกระบวนการพัฒนาสังคมอันจะนำไปสู่การจัดสวัสดิการสังคมและสร้างความมั่นคงในการดำรงชีวิตของประชากรกลุ่มเป้าหมาย ใน 11 พื้นที่นำร่อง โดยจัดทำเวทีค้นหาศักยภาพและต้นทุนทางสังคมของชุมชนในพื้นที่ตำบลสวัสดิการสังคมถ้วนหน้า การแต่งตั้งคณะทำงานระดับพื้นที่ การจัดทำแผนและการจัดสวัสดิการสังคมแบบบูรณาการบนฐานการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในชุมชน พร้อมกับการจัดเวที ถอดบทเรียนจากการดำเนินงานระหว่างปี 2559 – 2560 เพื่อการพัฒนารูปแบบตำบลสวัสดิการสังคมถ้วนหน้า และนำไปสู่การขยายผลในพื้นที่อื่นต่อไป ซึ่งคณะกรรมการส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคมจังหวัดกำแพงเพชร ได้มีมติเมื่อวันที่ 8 มกราคม 2559 เห็นชอบให้ดำเนินโครงการ “ตำบลสวัสดิการสังคมถ้วนหน้า ปี 2560”

ใส่ความเห็น